Historie van het Sanatoriumbos

De drie bossen

Na de aanleg van de Amersfoortseweg in 1653 werd het duingebied ten zuiden van de Amersfoortseweg bebost. In het gebied begrensd door de Amersfoortseweg, de Panweg, Schaerweijdelaan, Oude Arnhemseweg en Utrechtseweg lagen drie bossen: het Bos van Vollenhove, het Sanatoriumbos en het Patijnbos.

Patijnbos en Bos van Vollenhove

Deze bossen rond en in Zeist zijn in de vorige eeuw ernstig in hun bestaan aangetast. Het Patijnbos is in het begin van de twintigste eeuw bebouwd. De naam die aan de nieuwe woonwijk werd gegeven, Patijnpark, herinnert nog aan het bos. Ook Het Bos van Vollenhove bleef niet bewaard. In het gedeelte ten noordoosten van de A28 werden in de vorige eeuw de wijk Vollenhove en de Componistenbuurt gebouwd. Het Sanatoriumbos bleef in particuliere handen en was in tegenstelling tot het Zeisterbos ('Bos van Beek en Royen') niet toegankelijk voor wandelaars. Daardoor kon het meer het oorspronkelijke karakter bewaren.

Sanatoriumbos

De oude naam van het Sanatoriumbos is Parmentiersvak. Het bos ontleende deze naam aan een vroegere eigenaar, Anthony Carel Parmentier, overleden te Utrecht in 1666. Door vererving en verkoop kwam het bos uiteindelijk in handen van J.P. van den Brink, die in 1901 het bijna 62 hectaren grote bos verkocht aan de Vereniging tot Christelijke verzorging van zenuwlijders in Nederland. De oude naam Parmentiersvak raakt na de vestiging van het Christelijk Sanatorium spoedig in onbruik. Al in 1907 spreekt men over het Sanatoriumbos.

Omschrijving bos

Het bos wordt in de notariële akte uit 1901 omschreven als: 'dennen- en eikenboschgrond met daarop staande vier woningen onder één dak met schuren, genaamd "de Vier Zinnen", koepel of zomerhuis, boschwachters- of jagerswoning en schuur, voorts met alle daarop staande boomen en beplantingen en verder aanbehooren [...]'.

Inkrimping Sanatoriumbos

In de loop van de twintigste eeuw zijn voor verschillende doeleinden delen van het Sanatoriumbos verkocht aan de gemeente. Men moet hierbij denken aan bijvoorbeeld de aanleg van het Thorbeckepark en de ontwikkeling van de wijk het Staatsliedenkwartier.

Recreatie

In de komende tijd zal er verder worden nagedacht over de inrichting van het bos. Men wil kijken hoe het bos beter opengesteld kan worden voor bezoekers. De randen van het bos zullen meer als een park worden ingericht. Hierdoor wordt het bos opener van karakter en worden de recreatieve gebruiksmogelijkheden van het bos vergroot Zo voldoet het bos nog beter aan de behoeftes van de buurt en kunnen er zo veel mogelijk mensen rusten en verpozen.